Instytut Staszica analizuje propozycję zmian w przepisach dotyczących pożyczek i kredytów konsumenckich

W połowie grudnia ub. r. media doniosły o przygotowywanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości zmianach w przepisach, dotyczących pożyczek i kredytów konsumenckich. Chodzi przede wszystkim o projekt nowelizacji Ustawy o kredycie konsumenckim oraz Kodeksu karnego. Proponowane zmiany mają w intencji ich autorów położyć skuteczną tamę patologiom na rynku pożyczek. Część z nich budzi jednak zastrzeżenia ekspertów i przedstawicieli instytucji finansowych.

W ocenie ekspertów Instytutu Staszica dotkliwą lukę w prawie stanowi brak regulacji, pozwalających szybko i skutecznie interweniować w przypadku lichwiarskich pożyczek, częstokroć udzielanych pod zastaw nieruchomości. Takie pożyczki są domeną osób prywatnych bądź małych firm nastawionych na wykorzystywanie nieświadomości i trudnej sytuacji pożyczkobiorców. O walkę z tą patologią apelują od lat również przedstawiciele sektora finansowego, w tym legalnie działających firm pożyczkowych.

Inicjatywa resortu sprawiedliwości, jeżeli chodzi o stanowcze przeciwdziałanie patologiom, jest słuszna. Wątpliwości rynku budzi jednak fakt, że przy okazji próbuje się wprowadzić nowe ograniczenia dotyczące wszystkich pożyczek krótkoterminowych – również tych udzielanych przez banki. Zgodnie z założeniem Ministerstwa, całkowite pozaodsetkowe koszty pożyczki nie mogłyby przekraczać 20 proc. w skali roku. Złamanie tego zakazu skutkować ma odpowiedzialnością karną.

Taka propozycja oznacza radykalne obniżenie dopuszczalnych kosztów w porównaniu ze stanem obecnym. Szacuje się, że może to dotknąć nie tylko rynek pożyczek udzielanych przez wyspecjalizowane firmy, lecz także nawet jedną trzecią pożyczek bankowych. W ocenie resortu proponowane przepisy mają zapobiec lichwie i ludzkim tragediom, według niektórych ekonomistów, cytowanych przez media, a także wedługprzedstawicieli rynku finansowego, mogą zniszczyć rynek legalnych pożyczek i wzmocnić czarny rynek pożyczek gotówkowych.

Eksperci Instytutu Staszica przygotowują analizę potencjalnych skutków proponowanych rozwiązań, uwzględniającą m.in. obecne uwarunkowania funkcjonowania rynku pożyczek i kredytów konsumenckich w Polsce i w innych krajach europejskich. Ogłoszenie analizy planowane jest w drugiej połowie stycznia br.

* * *

Instytut Staszica to niezależny think-tank, zajmujący się kwestiami społecznymi w kontekście zrównoważonego rozwoju. W gronie współpracowników IS znajdują się publicyści, wykładowcy akademiccy, eksperci. Prezesem Instytutu jest dr Marek Palczewski.